Trước tình hình cháy nổ hiện nay, việc đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Trong đó, việc sử dụng các loại sơn chống cháy được xem là giải pháp tối ưu để bảo vệ kết cấu thép cho công trình, kéo dài thời gian “vàng” để sơ tán người và tài sản khi có sự cố. Tuy nhiên, với sự đa dạng của thị trường hiện nay, việc hiểu rõ từng loại sơn là điều cần thiết để đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
1. Sơn chống cháy là gì?
Sơn chống cháy là loại vật liệu phủ đặc biệt, được cấu tạo từ các hợp chất chống cháy chuyên dụng. Khi gặp nhiệt độ cao, lớp sơn này sẽ phản ứng hóa học để tạo ra một lớp màng ngăn cách, bảo vệ bề mặt vật liệu (thép, gỗ, bê tông) không bị tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa, từ đó duy trì khả năng chịu lực của kết cấu công trình.
2. Phân loại các loại sơn chống cháy theo cơ chế hoạt động
Hiểu về cơ chế giúp chủ đầu tư lựa chọn đúng loại sơn cho từng khu vực đặc thù. Hiện nay có hai dòng chính:
2.1. Sơn chống cháy loại phồng nở (Intumescent Paint)
Đây là loại sơn phổ biến nhất trong xây dựng dân dụng và công nghiệp.
- Cơ chế: Khi nhiệt độ đạt khoảng 150°C – 200°C, các thành phần trong sơn sẽ phản ứng, khiến màng sơn phồng nở gấp 40 – 100 lần độ dày ban đầu. Lớp phồng nở này tạo thành một tầng than hóa (carbon char) có cấu trúc tổ ong bền vững, đóng vai trò như vách ngăn cách nhiệt cực tốt.
- Ưu điểm: Tính thẩm mỹ cao (màng sơn mỏng), dễ thi công.
- Ứng dụng: Bảo vệ kết cấu thép nhà cao tầng, sân bay, siêu thị.
2.2. Sơn chống cháy loại cách nhiệt (Ablative Paint)
Khác với sơn trương nở, loại sơn này bảo vệ bề mặt bằng cách tiêu thụ năng lượng nhiệt.
- Cơ chế: Khi gặp lửa, sơn sẽ giải phóng hơi nước hoặc các khí không cháy để làm mát bề mặt và làm loãng nồng độ oxy xung quanh khu vực cháy.
- Ưu điểm: Chịu được môi trường khắc nghiệt, chống ăn mòn hóa chất.
- Ứng dụng: Thường dùng trong ngành dầu khí, tàu biển hoặc các khu vực có nguy cơ cháy nổ cao từ hóa chất.
3. Phân loại theo dung môi: Sơn gốc nước hay sơn gốc dầu?
Việc lựa chọn dung môi ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường thi công và sức khỏe con người.
3.1. Sơn chống cháy gốc nước (Water-based)
Dòng sơn này đang trở thành xu hướng nhờ tính thân thiện với môi trường.
- Đặc điểm: Hàm lượng VOC (hợp chất hữu cơ dễ bay hơi) rất thấp, gần như không mùi.
- Lợi ích: An toàn cho công nhân thi công trong không gian kín (tầng hầm, nhà kho). Dễ dàng vệ sinh dụng cụ bằng nước sạch.
- Lưu ý: Cần môi trường khô ráo để sơn đóng rắn tốt nhất.
3.2. Sơn chống cháy gốc dầu (Solvent-based)
Dòng sơn truyền thống với độ bền vượt trội.
- Đặc điểm: Sử dụng dung môi hóa học nên có mùi hắc đặc trưng.
- Lợi ích: Tốc độ khô cực nhanh, khả năng bám dính cực tốt ngay cả trong điều kiện độ ẩm cao hoặc ngoài trời.
- Lưu ý: Cần đảm bảo thông gió tốt khi thi công và có biện pháp phòng ngừa cháy nổ tại chỗ.
4. Các loại sơn chống cháy dựa trên bề mặt vật liệu
Mỗi loại vật liệu có đặc tính chịu nhiệt khác nhau, vì vậy cần dòng sơn chuyên biệt:
- Sơn cho kết cấu thép: Thép bắt đầu mất khả năng chịu lực ở khoảng 550°C. Sơn chống cháy cho thép giúp duy trì độ ổn định cấu trúc trong 60, 90 hoặc 120 phút.
- Sơn cho gỗ: Gỗ là vật liệu dễ cháy. Sơn chống cháy cho gỗ thường có thành phần ngăn chặn sự lan truyền của ngọn lửa trên bề mặt và giảm lượng khói độc sinh ra.
- Sơn cho cáp điện: Sử dụng để phủ lên các bó cáp trong tòa nhà, ngăn chặn lửa cháy lan dọc theo hệ thống điện.
5. Tiêu chí vàng khi lựa chọn các loại sơn chống cháy
Để chọn được sản phẩm phù hợp, bạn cần xem xét 4 yếu tố sau:
- Tiêu chuẩn thời gian chống cháy: Tùy theo yêu cầu của cơ quan PCCC đối với công trình mà bạn chọn loại chịu lửa R45, R60, R90 hay R120 (tương ứng với số phút chịu lửa).
- Chứng nhận kiểm định: Đây là điều kiện tiên quyết. Sản phẩm phải có giấy kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH hoặc các đơn vị được cấp phép theo quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD.
- Điều kiện môi trường: Nếu công trình gần biển hoặc ngoài trời, hãy ưu tiên sơn gốc dầu có khả năng chống ăn mòn. Nếu là trường học hoặc bệnh viện, sơn gốc nước là ưu tiên số 1.
- Uy tín thương hiệu: Nên chọn các hãng uy tín (như DH Việt Nam) hay các dòng sơn nội địa đã được cấp phép rõ ràng để đảm bảo quyền lợi khi nghiệm thu.
6. Kết luận
Việc hiểu và lựa chọn đúng trong số các loại sơn chống cháy hiện nay không chỉ giúp công trình đạt chuẩn nghiệm thu PCCC mà quan trọng hơn là bảo vệ tính mạng và tài sản bền vững. Tùy thuộc vào ngân sách, loại vật liệu và yêu cầu kỹ thuật, hãy lựa chọn dòng sơn phù hợp nhất để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư.
Bạn đang tìm kiếm giải pháp sơn chống cháy cho công trình? Hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia để được tư vấn kỹ thuật và hỗ trợ thủ tục kiểm định nhanh chóng nhất!
